Posłuchaj relacji Grzegorza Janiszewskiego

Kwesta w Przemyślu. Tradycja zbiórek sięga 1978 roku
Trwają ostatnie przygotowania do kwesty 2026. Tradycja kwestowania przed przemyskimi cmentarzami sięga 1978 roku, kiedy powstał Społeczny Komitet Opieki nad Cmentarzami Przemyskimi. Inicjatorem zbiórek był sędzia Antoni Rachwał. Po jego śmierci coroczne kwesty ustały. Reaktywowano je dopiero w 2007 roku.
Jak podkreśla Bogusława Pieczyńska, prezes Towarzystwa Przyjaciół Przemyśla i Regionu, inicjatywa od początku angażowała mieszkańców, młodzież, środowiska artystyczne, polityków i samorządowców.
Pierwsza zbiórka po reaktywacji przyniosła zaledwie 4,5 tysiąca złotych. Obecnie podczas kwest udaje się zebrać ponad 50 tysięcy złotych.
W ubiegłym roku dzięki zaangażowaniu ponad 250 wolontariuszy do puszek trafiło ponad 52 tysiące złotych.
Przemyski cmentarz nazywany Małym Łyczakowem. Odnowiono 128 nagrobków
Przemyska nekropolia nazywana jest Małym Łyczakowem. Towarzystwo Przyjaciół Przemyśla i Regionu od lat prowadzi działania związane z ratowaniem zabytkowych pomników i porządkowaniem zaniedbanych miejsc pochówku.
Od 2007 roku staraniem stowarzyszenia odnowiono, uporządkowano lub poddano konserwacji 128 nagrobków mieszkańców ziemi przemyskiej.
W tym roku dzięki współpracy z Zakładem Karnym w Przemyślu oczyszczono z zarośli, samosiejek i mchu ponad 28 nagrobków na cmentarzu głównym oraz 10 na cmentarzu wojskowym.
Wśród odnowionych obiektów znajduje się między innymi grobowiec rodziny Woronieckich, właścicieli fabryki fortepianów, która działała w Jaśle, a od 1887 roku w Przemyślu.
Towarzystwo prowadzi również prace przy nagrobkach osób, które zmarły bezpotomnie. Organizuje dla nich zbiórkę zniczy, aby także na zapomnianych grobach zapłonęły światła 1 listopada.
Renowacja grobowca biskupa Łukasza Ostoi-Soleckiego
Jednym z ostatnich przedsięwzięć Towarzystwa Przyjaciół Przemyśla i Regionu jest konserwacja grobowca biskupa Łukasza Ostoi-Soleckiego oraz rekonstrukcja jego ogrodzenia.
Jak wyjaśnia Bogusława Pieczyńska, prace były wymagające ze względu na konieczność odtworzenia brakujących elementów. Ich zakończenie w tym roku umożliwiło znaczące wsparcie finansowe Urzędu Marszałkowskiego.
Montaż ogrodzenia ma zakończyć się do 13 listopada.
W planach są również prace przy kolejnych zabytkowych nagrobkach. Stowarzyszenie chce między innymi przypominać historię dawnego cmentarza na Przedmieściu Lwowskim, zlikwidowanego w 1902 roku.
Jedną z pamiątek związanych z tą nekropolią jest nagrobek księdza Franciszka Feigla, ufundowany przez kapitułę przemyską w 1836 roku. Pomnik wyróżnia się metalową konstrukcją oraz płaskorzeźbami przedstawiającymi duchownego i jego ostatnie pożegnanie.
Ponad 250 wolontariuszy kwestowało w ubiegłym roku
W przygotowania do corocznych zbiórek angażują się członkowie Towarzystwa Przyjaciół Przemyśla i Regionu oraz liczni wolontariusze. Przed cmentarzami kwestują między innymi artyści, przedsiębiorcy, samorządowcy i politycy.
W akcję co roku włącza się również prezydent Przemyśla, który obejmuje kwestę honorowym patronatem. Zbiórkę wspierają także przedstawiciele władz wojewódzkich, parlamentarzyści i miejscy radni.
Bogusława Pieczyńska podkreśla, że organizacja kwesty wymaga wielotygodniowych przygotowań oraz zaangażowania osób, które społecznie poświęcają swój czas na zbieranie datków.
Prezes Towarzystwa Przyjaciół Przemyśla i Regionu dziękuje mieszkańcom oraz osobom odwiedzającym przemyskie cmentarze za dotychczasowe wsparcie i zachęca do udziału w tegorocznej zbiórce.

Aleksandra Czarnota / Polskie Radio Rzeszów