Posłuchaj rozmowy
Więcej w rozmowie Ewy Niedziałek-Szeligi ze znawcą kulinarnym Krzysztofem Zielińskim.
Kulinarne PogaduchyCo jadł żołnierz podczas I wojny światowej? Kuchnia frontowa w Galicji
Żelazne racje i kuchnie polowe
W pierwszych miesiącach I wojny światowej armie zakładały szybkie zwycięstwo. Żołnierze austro-węgierscy otrzymywali m.in. twarde suchary, konserwowane mięso, słoninę, kawę i cukier. Rosyjscy żołnierze żywili się głównie chlebem razowym, kaszą, słoniną i suszonymi rybami.
Wraz z przedłużaniem się walk coraz większą rolę zaczęły odgrywać mobilne kuchnie polowe, dostarczające gorące zupy, gulasze i inne posiłki. Dla żołnierzy w błotnistych okopach ciepły posiłek był chwilą wytchnienia i namiastką normalnego życia.
Głód w Twierdzy Przemyśl i podczas bitwy pod Gorlicami
Jednym z najbardziej dramatycznych przykładów kryzysu żywnościowego było oblężenie Twierdzy Przemyśl w latach 1914–1915. Kurczące się zapasy zmusiły garnizon do spożywania mięsa końskiego, a później chleba z domieszką trocin, słomy i innych substytutów.
Zupełnie inne wyzwania logistyczne towarzyszyły ofensywie gorlickiej w maju 1915 roku. Armie musiały zapewnić wyżywienie setkom tysięcy żołnierzy, a kuchnie polowe podążały za nacierającymi oddziałami, dostarczając m.in. zupy grochowe i gulasze.
Wojenne jedzenie – codzienność żołnierzy i cywilów
Różnice w wyżywieniu były widoczne także między szeregowymi a oficerami. Ci ostatni mogli liczyć na świeże mięso, masło, sery i lepsze pieczywo, podczas gdy zwykli żołnierze często musieli zadowolić się monotonnymi posiłkami.
Tragiczna była również sytuacja jeńców wojennych i mieszkańców Galicji. Rekwizycje, niedobory i system kartkowy sprawiały, że na stołach pojawiały się zupy z dzikich roślin oraz chleb z nietypowymi domieszkami.
Jakub Chodyniecki / Polskie Radio Rzeszów