Gospodarka Przemyśla — firmy, inwestycje i rynek pracy

Przemyśl, miasto o 2000-letniej historii, od wieków pełni funkcję ważnego węzła handlowego i militarnego. Jego położenie na granicy polsko-ukraińskiej, u bram Karpat, determinowało rozwój gospodarczy, który w ostatnich dekadach przeszedł głęboką transformację. Od upadku przemysłu ciężkiego w latach 90. XX wieku, przez stagnację, aż po dynamiczne ożywienie po 2022 roku — gospodarka Przemyśla stanowi dziś mieszankę tradycyjnych branż i nowych impulsów inwestycyjnych. Poniżej przedstawiamy szczegółową analizę głównych sektorów, kluczowych pracodawców oraz perspektyw rynku pracy.

Główne branże: handel przygraniczny, turystyka i przemysł lekki

Handel przygraniczny od lat 90. XX wieku stanowił krwioobieg lokalnej gospodarki. W szczytowym okresie, przed pandemią COVID-19 (2019 r.), przez przejścia graniczne w Medyce i Korczowej (oddalone o 10-15 km od Przemyśla) przejeżdżało średnio 18 000 pojazdów osobowych i 3 500 ciężarówek na dobę. Szacuje się, że w 2019 roku wartość handlu przygranicznego (głównie zakupy Ukraińców w Polsce) sięgała w samym Przemyślu ok. 1,2 mld zł rocznie. Po 24 lutego 2022 roku nastąpił gwałtowny wzrost ruchu: w marcu 2022 r. przez Medykę przejechało łącznie 1,2 mln osób. Dziś, w 2025 roku, ruch ustabilizował się na poziomie ok. 12 000 pojazdów dziennie, ale struktura się zmieniła — dominują przewozy towarowe i logistyka (wzrost o 40% w stosunku do 2021 r.).

Turystyka przeżywa renesans. Twierdza Przemyśl, jedna z największych fortyfikacji I wojny światowej w Europie (45 km obwodu, 131 000 żołnierzy w 1914 r.), przyciąga rocznie ok. 150 000 turystów (dane za 2023 r.). Wzrost liczby odwiedzających o 25% w stosunku do 2019 r. to efekt otwarcia nowych tras turystycznych (np. Fort XII “Werner” w 2021 r.) oraz rosnącego zainteresowania historią wielokulturowego miasta. W 2023 roku w Przemyślu zarejestrowano 45 nowych podmiotów w sektorze hotelarsko-gastronomicznym, co dało łącznie 220 obiektów noclegowych i 2 800 miejsc.

Przemysł lekki, niegdyś dominujący (Przemyśl był stolicą polskiego przemysłu meblarskiego w latach 70. i 80. XX wieku, z fabrykami “Polska Mebel” i “Przemyskie Fabryki Mebli”), dziś jest niszowy. Największym zakładem w tej branży jest Fabryka Mebli “Fortis” (zatrudniająca 180 osób, produkcja mebli tapicerowanych na rynek niemiecki i skandynawski). Działa też Przedsiębiorstwo Przemysłu Spożywczego “PepsiCo” (zakład produkujący napoje, zatrudniający 140 osób, otwarty w 1995 r.).

Strefa ekonomiczna i największe zakłady pracy

Podstrefa Przemyśl Specjalnej Strefy Ekonomicznej Euro-Park Mielec (utworzona w 2005 r.) obejmuje 18 ha gruntów inwestycyjnych przy ulicy Lwowskiej i w okolicach węzła autostrady A4. Według danych z 2024 roku, działa w niej 11 firm, które łącznie zainwestowały 280 mln zł i zatrudniają 1 200 osób. Największymi inwestorami są:

• Kaufland Polska (centrum dystrybucyjne, otwarte w 2018 r., zatrudnia 350 osób, obsługuje 120 sklepów w województwie podkarpackim i lubelskim).
• Inter Cars (magazyn części samochodowych, 200 pracowników, otwarty w 2021 r.).
• Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowe “Polonit” (produkcja opakowań z tworzyw sztucznych, 150 osób, działa od 2007 r.).

Poza strefą, największymi pracodawcami w mieście są:

• Wojewódzki Szpital im. św. Ojca Pio (zatrudnia 1 800 osób, największy zakład pracy w Przemyślu).
• Urząd Miasta i Starostwo Powiatowe (łącznie 1 200 etatów).
• PKP Cargo (lokomotywownia i stacja rozrządowa, 450 pracowników, spadek z 800 w 2010 r.).
• Przedsiębiorstwo Komunikacji Miejskiej (320 pracowników, obsługa 24 linii autobusowych).

Bezrobocie — dane historyczne i trend

Bezrobocie w Przemyślu przez dekady było jednym z najwyższych w Polsce. W 2003 roku stopa bezrobocia sięgnęła 27,8% (ok. 8 500 osób bez pracy). Upadek przemysłu meblarskiego i włókienniczego (zamknięcie “Przemyskiej Fabryki Mebli” w 1992 r. i “Zakładów Przemysłu Bawełnianego” w 1994 r.) spowodował, że w mieście z 68 000 mieszkańców (1990 r.) bezrobocie dotknęło co czwartą rodzinę. Od 2015 roku, dzięki napływowi funduszy unijnych i rozwojowi handlu przygranicznego, stopa bezrobocia systematycznie spadała: w 2019 r. osiągnęła 9,2% (2 800 osób). Pandemia COVID-19 (2020 r.) podniosła ją do 11,5%, ale szybki wzrost po 2022 r. (napływ uchodźców z Ukrainy, wzrost popytu na usługi) obniżył ją do 6,8% w grudniu 2024 roku (ok. 1 900 osób). Dla porównania, średnia krajowa w 2024 r. wynosiła 5,1%.

Trend jest pozytywny: liczba ofert pracy zgłaszanych do Powiatowego Urzędu